Квантните компјутери сè уште не се доволно моќни за да ја скршат денешната широко користена енкрипција, но ризикот за дигиталната безбедност веќе не е само далечна теорија. Причината е стратегијата позната како „собери сега, дешифрирај подоцна“, при која напаѓачите складираат шифрирани податоци со намера да ги отворат кога ќе добијат пристап до доволно напредна квантна пресметковна моќ.
Во опасност се информации што треба да останат доверливи со години: здравствени досиеја, банкарски системи, интелектуална сопственост, дипломатска комуникација и државни тајни. Дури и ако податоците денес не можат да се прочитаат, нивната вредност може да остане висока и во иднина.
Голем дел од интернет-безбедноста се потпира на асиметрични криптографски системи како RSA, како и алгоритми засновани на проблемот на дискретен логаритам. Кај класичните компјутери, разложувањето големи броеви на прости множители може да трае илјадници години. Квантните алгоритми, пак, теоретски би можеле истиот тип задача да ја решат за часови или денови со доволно голема машина.
Постоечките квантни процесори се далеку од тој капацитет. Google Willow, претставен во 2024 година, има околу 105 кубити, додека за пробивање RSA-2048 би бил потребен значително помоќен систем. Неговиот познат резултат од пет минути наспроти 10 септилиони години за суперкомпјутер се однесува на специфичен тест без практична примена.
Сепак, пристапот до квантен хардвер постепено се шири преку облачни услуги што го нудат по часовна тарифа. Како што машините созреваат, ваквиот модел би можел да ја намали бариерата за нивно користење и од криминални групи.
Покрај дешифрирањето, компромитирањето на RSA би можело да овозможи фалсификување дигитални сертификати, кои служат за потврдување на идентитетот на уредите и интернет-услугите. Тоа би ја нарушило довербата врз која работи голем дел од онлајн комуникацијата.
Затоа се препорачува премин кон постквантска криптографија, односно методи отпорни и на класични и на квантни напади. Британскиот Национален центар за сајбер-безбедност советува организациите да ја завршат почетната идентификација на ранливите системи и да имаат миграциски план до 2028 година. Приоритетните системи треба да бидат префрлени до 2031, а целосната транзиција до 2035 година.
Таквата промена не е едноставна надградба. Таа бара внимателно тестирање низ целиот технолошки систем, јасни приоритети и координација со добавувачите, за новата заштита да не создаде дополнителни безбедносни слабости.
