Тврдењата дека расните групи имаат вродени разлики во интелигенцијата немаат поткрепа во современата генетика, еволутивна биологија, антропологија и психологија. Иако ваквите идеи повторно добиваат простор во јавните дебати и во дел од академските публикации, нивната методологија често е сериозно оспорувана.

Поддржувачите на т.н. наследен пристап тврдат дека генетските разлики имаат пресудна улога во објаснувањето на разликите во однесувањето и интелигенцијата меѓу општествено дефинирани расни категории. Но, генетските податоци покажуваат дека најголем дел од човечката генетска разновидност постои внатре во самите популации, а не меѓу расните групи.

Физичките карактеристики, како бојата на кожата, текстурата на косата или способноста за варење млеко, се поврзани со приспособување кон одредени средини и историски услови. Тие не создаваат јасни биолошки граници што би одговарале на вообичаените расни поделби. Истражувањата на древна ДНК дополнително покажуваат постојано мешање на човечки популации преку миграции низ историјата, што ги прави неосновани претставите за генетска „чистота“.

Во ваквите расправи често се користат резултати од IQ-тестови и бази со наводни национални просеци. Меѓутоа, научниците укажуваат дека овие бази имаат сериозни методолошки недостатоци. Тестирањето не може едноставно да се споредува меѓу култури со различен пристап до формално образование, различни јазици и различни општествени услови.

Познат е и ефектот на раст на IQ-резултатите во текот на 20 и 21 век. Брзината на таа промена укажува дека средината, образованието и социјалните околности имаат големо влијание, бидејќи генетските промени не се случуваат со такво темпо.

Самото поимање интелигенција останува сложено. IQ-тестовите мерат одредени когнитивни способности, но не опфаќаат аспекти како креативноста или социјалната интелигенција. Главните научни теории за развојот на човечките когнитивни способности се насочени кон улогата на културата, учењето, соработката и сложените социјални односи.

Историски, слични биолошки објаснувања биле користени за оправдување на еугениката, присилната стерилизација и расната дискриминација. Современите докази, сепак, не поддржуваат хиерархија на човечки групи според вродени ментални способности.