Која е разликата меѓу RAM и ROM меморијата?

RAM и ROM често се спомнуваат како два основни вида меморија во компјутерите, телефоните и другите електронски уреди. Наједноставно кажано, RAM е работната меморија што уредот ја користи во моментот, а ROM е меморија за податоци кои треба да останат зачувани и без напојување.

RAM, односно меморија со случаен пристап, го содржи она со кое процесорот работи во даден миг. Кога се отвора апликација, веб-страница или игра, потребните податоци се префрлаат од трајното складиште во RAM. Така процесорот може многу побрзо да им пристапи отколку кога би ги читал директно од SSD, флеш-меморијата или друг вид складиште.

Најраспространета е DRAM меморијата. Таа ги чува податоците како електричен полнеж во ситни кондензатори и мора постојано да се освежува. Кога уредот ќе остане без струја или ќе се исклучи, содржината на RAM исчезнува. Поголем капацитет значи дека системот може истовремено да држи повеќе активни апликации, отворени јазичиња и посложени игри, без да префрла податоци на побавното складиште.

Кај десктоп-компјутерите најчесто се среќава DDR меморија, како DDR5. Телефоните и тенките лаптопи вообичаено користат LPDDR меморија, која е залемена на плочата, додека графичките картички користат GDDR меморија поставена во близина на графичкиот процесор.

ROM, пак, првично навистина била меморија само за читање. Нејзините податоци биле вградени при производството на чипот, па секоја промена барала нов хардвер. Подоцна се појавиле PROM, EPROM и EEPROM чипови, кои овозможиле програмирање, бришење и повторно запишување на податоците.

Денес терминот ROM често се користи пошироко отколку во минатото. На пример, BIOS ROM чипот на матичната плоча всушност е флеш-чип што може да се ажурира со нов фирмвер. И кај телефоните, ознаката ROM во спецификациите најчесто се однесува на UFS или eMMC флеш-складиште, каде системските делови може да бидат заштитени од промени.

Вистинската фабрички запишана ROM меморија сè уште постои, но главно во едноставна електроника и стари касети за игри. Во современите уреди, RAM останува привремена работна меморија, а ROM најчесто е назив за трајно складиште или за системски податоци што корисникот не треба да ги менува.